ქართლის კათოლიკოსის დომენტი IV მუხრანბატონის ხელრთვა. 18 ს.
0 commentsPosted by Tamaz Mchedlidze at вторник, августа 20, 2013
ქართლის კათოლიკოსის დომენტი III ბაგრატიონის ხელრთვა. 17 ს.
0 commentsPosted by Tamaz Mchedlidze at вторник, августа 20, 2013
კათოლიკოს ევდემონ დიასამიძის ხელრთვა. 17 ს.
0 commentsPosted by Tamaz Mchedlidze at понедельник, августа 19, 2013
კათოლიკოს-პატრიარქის ზაქარია ჯორჯაძის ხელრთვა
0 commentsPosted by Tamaz Mchedlidze at понедельник, августа 19, 2013
კათოლიკოს-პატრიარქების ხელმოწერები
0 commentsPosted by Tamaz Mchedlidze at понедельник, августа 19, 2013
თამაზ მჭედლიძე. ქართული სიმბოლოები. 2013
0 comments
Ⴇამაზ Ⴋჭედლიძე. Ⴕართული
სიმბოლოები. — Ⴔულდა, 2013 — 310
გვ. — 833 ილ., ტაბ.
Ⴜიგნი იხილეთ აქ:
102 mb. Ⴜიგნის გახსნას დასჭირდება 10-15 წუთი
|
Posted by Tamaz Mchedlidze at воскресенье, августа 11, 2013
ქართული ეროვნული კალენდარი და წელთაღრიცხვა
0 comments
Ⴇამაზ Ⴋჭედლიძე. Ⴕართული სიმბოლოები.
—
Ⴔულდა, 2013 — 310 გვ. — 833 ილ., ტაბ.
Ⴕართული ეროვნული კალენდარი და წელთაღრიცხვა. — Ⴂვ. 55-68.
Ⴕართველები უძველეს დროში სარგებლობდნენ მთვარის კალენდრით, რომელიც
შემდეგში შეიცვალა მზის კალენდრით. Ⴛვ. წ. 412 წ. შეიქმნა ქართული ანბანური დამწერლობა
და ქართული წარმართული კალენდარი, რომლის თანახმადაც წელიწადში იყო 30–30 დღიანი
12 თვე. Ⴇვეებს ჰქონდათ თავიანთი ძველი ქართული სახელწოდებები. Ⴋე-12 თვის ბოლოს
მოდიოდა 5 (ნაკიან წელიწადში კი 6) დამატებითი დღე.
Ⴛვ.წ. მე-4 საუკუნეში Ⴑაქართველო გაერთიანდა ერთ სახელმწიფოდ.
Ⴛვ. წ. 303 წ. Ⴔარნავაზის მიერ მეფის ტიტულის მიღების შემდეგ საფუძველი ჩაეყარა
პოლიტიკურად დამოუკიდებელ ქართულ ეროვნულ სახელმწიფოს. Ⴋრავალ რეფორმებთან ერთად
Ⴔარნავაზმა განახორციელა ზოგადსახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის რეფორმებიც. Ⴉერძოდ,
ძვ. წ. 284 წელს შემოღებულ იქნა მზის უძრავი წელიწადის სრულიად სახელმწიფო ერთიანი
კალენდარი და ეროვნული ქართული წელთაღრიცხვა (შეიქმნა კი კალენდარი ძვ. წ. 412
წელს). Ⴘემოღებულ იქნა სახელმწიფო ქართული ენა, სრულიად სახელმწიფო ქართული დამწერლობა და საფუძველი ჩაეყარა
ქართულ მწიგნობრობას (დამწერლობის შექმნის თარიღია ძვ. წ. 412 წელი).
Ⴕართული ეროვნული წელთაღრიცხვის სისტემის ამოსავალი წერტილია
Ⴈბერიის სამეფოში Ⴔარნავაზ მეფის მიერ სრულიად სახელმწიფო
ქართული დამწერლობის შემოღების თარიღი — ძვ. წ. 284 წ. Ⴀნუ, Ⴕრისტეშობის წელი უდრის
284
წ. ქართული ანბანის შემოღებიდან.
Ⴕრისტეშობიდან 2016 წლის 19 აგვისტოს დაიწყება Ⴈბერიული (ქართული)
წელთაღრიცხვის ახალი XXIV (24–ე) საუკუნე, ანუ 2300 წელი! Ⴘესაბამისად,
Ⴕრისტეშობიდან 2011 წელი უდრის 2295 წელს
ქართული ანბანის შემოღებიდან!
Ⴀხ.წ. 325 წელს ჩატარდა Ⴌიკეის
საეკლესიო კრება, რომელმაც პასქალური დღესასწაულის გამოსათვლელად მიიღო 532 წლიანი
”დიდი ინდიქტიონი”. Ⴀმ ციკლის მე-10 მოქცევის 5320 წელი საფუძვლად დაედო
სხვადასხვა ქრისტიანული ერის წელთაღრიცხვას, მათ შორის ქართულს. Ⴕართული ეროვნული წელთაღრიცხვის დასაბამი
(ძვ. წ. 284 წ.) საფუძვლად დაედო ქართულ ქრისტიანულ წელთაღრიცხვასაც: 5320 წ. + 284 წ. = 5604 წ. ქართულ Ⴃასაბამიდან,
ანუ Ⴕრისტეშობის წელი.
Ⴕრისტეშობიდან 1995 წლის 19 აგვისტოს დაიწყო ქართული Ⴃასაბამითის
ახალი LXXVII (77-ე) საუკუნე, ანუ 7600 წელი! Ⴘესაბამისად, Ⴕრისტეშობიდან 2011 წელი უდრის
7615 წელს ქართულ Ⴃასაბამიდან!
Ⴀხ. წ.
1313 წ. დაიწყო მე–14 მოქცევა, რომელიც დამთავრდა 1844 წ. Ⴋომდევნო 1845 წელს კი დაიწყო
მე–15 მოქცევა. Ⴋაშასადამე, Ⴕრისტეშობიდან
2011 წ. უდრის 167 წელს Ⴕორონიკონით!
Ⴓრთიერთ გადასვლის წესები
წელიწადის გამოთვლისას
Ⴀმრიგად, ჩვენი ეროვნული საგანძურის, ქართული ეროვნული წელთაღრიცხვის სისტემის და აგრეთვე ქართული
ქრისტიანული წელთაღრიცხვის სისტემების (Ⴃასაბამიდან და Ⴕორონიკონი) და ქართული
ეროვნული კალენდრის აღდგენა, და
მათი პარალელური ხმარება ზოგადქრისტიანულ
წელთაღრიცხვასთან და
საერთაშორისო კალენდართან ერთად, გაამდიდრებს
ჩვენს წარმოდგენას საკუთარ ისტორიაზე. Ⴀმითვე
ჩვენ მოგვეცემა საშუალება 19 აგვისტოს
ვიზეიმოთ Ⴕართული Ⴀხალი Ⴜლის მოსვლა.
Ⴓრთიერთ გადასვლის ტაბულები წელიწადის
გამოთვლისას
|
Posted by Tamaz Mchedlidze at понедельник, августа 05, 2013
ქართული შრიფტის გაუმჯობესება 4
0 comments
Ⴇამაზ Ⴋჭედლიძე. Ⴕართული სიმბოლოები.
—
Ⴔულდა, 2013 — 310 გვ. — 833 ილ., ტაბ.
Ⴕართული შრიფტის გაუმჯობესება. — Ⴂვ. 35-54.
Ⴑასტრიქონო
ასოების პროპორციების
შეცვლის აუცილებლობა
Ⴋთავრული ასოების უხმარებლობის გარდა არის კიდევ
ერთი მიზეზი იმისა, რომ ქართული ნაბეჭდი ტექსტი არის ძალიან უფერული და
თვალისდამღლელი. Ⴄს არის სასტრიქონო ასოების „წვრილმანობა“. Ⴕართული ასოები
არიან გაცილებით უფრო პატარები („წვრილმანები“) იგივე ზომის (კეგელის)
ბერძნულ-ლათინურ-სომხურ-რუსულ ასოებთან შედარებით.
Ⴐატომ
არის ეს ასე? Ⴙემი აზრით, ეს მოხდა მაშინ, როდესაც 137 წლის წინათ მხედრული
ასოები დაამახინჯეს და მათგან გააკეთეს ე. წ. სატიტულო
ორხაზოვანი ასოები. Ⴐათა სატიტულო ასოები გამოსულიყვნენ შედარებით დიდი და ისინი
მკვეთრად განსხვავებულიყვნენ სასტრიქონო ასოებისგან (მოხაზულობით ხომ ისინი არ
განსხვავდებიან), ამ სასტრიქონო ასოების სიმაღლე ოდნავ შეამცირეს. Ⴘესაბამისად
შემცირდა ასოს შუატანი. Ⴀსოს შუატანი შეეფარდება ასოს სიმაღლეს, როგორც 1:2 და
არა 1:1,5, როგორც ეს „ევროპულ“ დამწერლობებშია. Ⴄს სხვაობა ძალიან
მნიშვნელოვანია, რადგან ასოს ოპტიკურ „სიდიდეს“ ჰქმნის სწორედ
შუატანი.
Ⴑაქმის გამოსასწორებლად საჭიროა, რომ ახალ სტამბურ
შრიფტებში სასტრიქონო ასოებს გაეზარდოს შუატანი იმდენად, რომ მთავრული ასოს
სიმაღლე აღემატებოდეს მას მხოლოდ 1,5-ჯერ. Ⴀმავე დროს მოხდება
სასტრიქონო ასოების ტოლმეტობის შემცირება, რაც გააუმჯობესებს საერთო სურათს. Ⴀსეთი
ასოებით აწყობილი ტექსტი იქნება გაცილებით მსხვილი და ადვილად საკითხავი.
Ⴀხალი საშრიფტო გარნიტურების
შექმნის აუცილებლობა
Ⴃღევანდელი ქართული საშრიფტო მეურნეობა ითვლის
ათიოდე საშრიფტო გარნიტურს (რუსულში რამდენიმე ასეულია, ლათინურში უფრო მეტი — დაახლოვებით ოცი ათასი). Ⴇითო
გარნიტურში არის ერთი ან ორი (იშვიათად — სამი) ნაირსახეობა. Ⴋთავრულების და
ნუსხურების აღდგენის შემთხვევაში მათი რაოდენობა შეიძლება გაიზარდოს ასამდის.
Ⴄრთი
გარნიტურის სრული კომპლექტის ნაირსახეობების რაოდენობა გაცილებით აღემატება იმას,
რაც იქნა შექმნილი ქართული ნაბეჭდი წიგნის განვითარების 385 წლის მანძილზე.
Ⴇეორიულად შეიძლება შეიქმნას ქართული სასტამბო შრიფტის სულ ცოტა 171 გარნიტური (ე.
ი. 171´80=13680 ნაირსახეობა).
Ⴃასკვნა
Ⴕართული ნაბეჭდი ტექსტის მკვეთრი გაუმჯობესებისთვის
საჭიროა:
Ⴀ). Ⴋთავრული და ნუსხური
ასოების აღდგენა და მათი ყოველდღიური ხმარება მხედრულთან
ერთად. Ⴋთავრული ასოების მეშვეობით მოხდება საკუთარი და პირადი სახელების გამოყოფა
ტექსტიდან; აგრეთვე ამ ასოებით აღინიშნება ახალი წინადადების დასაწყისი წერდილის
და სხვა სასვენი ნიშნების შემდეგ.
Ⴁ). Ⴑასტრიქონო ასოების
პროპორციების შეცვლა (ასოს შუატანის სიმაღლის გაზრდა).
Ⴂ). Ⴀხალი საშრიფტო
გარნიტურების შექმნა.
|
Posted by Tamaz Mchedlidze at среда, июля 31, 2013
Подписаться на:
Сообщения (Atom)








































